Thất Thoát Trong Việc Quản Lý Tiền Chất Công Nghiệp

Tiền chất (precursor) là những hóa chất được sử dụng làm chất xúc tiến, dung môi trong quá trình sản xuất công nghiệp bao gồm cả ma túy và thuốc gây nghiện. Do tính chất quan trọng nhưng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm của chúng, mà việc kiểm soát và quản lý tiền chất trở nên rất cần thiết để ngăn chặn việc sản xuất và buôn bán các chất ma túy trái phép. 

Lợi dụng tiền công nghiệp chất để sản xuất ma tuý

Cùng với buôn bán vận chuyển ma tuý, một thủ đoạn khác của tội phạm ma túy là nhập trái phép các hóa chất là tiền chất, sau đó mang vào nội địa sản xuất ma túy.

Tiền chất là chất xúc tiến, dung môi trong quá trình sản xuất ma túy. Không có tiền chất thì không thể tạo ra ma túy tổng hợp. Nhưng chúng cũng giữ một vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, đóng góp vào các ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng mỹ phẩm, y tế, sản xuất trong linh kiện điện tử, ngành chế biến gỗ, mây mặt, da dày, dệt nhuộm, si mạ. Đặc biệt là trong các ngành sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chế biến mũ cau su, v.v.

Xuất phát từ tính đa dụng của hóa chất, đặc biệt là tiền chất công nghiệp được sử dụng rất rộng rãi, do vậy đối tượng sử dụng rất lớn. Một số loại còn thông dụng đến mức chúng được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp chúng ta có thể gặp thường xuyên như acid sulfate, chloride, hay là một số các loại dung môi như toluen. Chính vì vậy không thể cấm sử dụng tiền chất mà dùng đến giải pháp quản lý và kiểm soát theo danh mục.

Tiền chất thuộc danh mục nằm quản lý bao gồm nhiều hoạt động hợp pháp. Tội phạm lợi dụng các hoạt động hợp pháp này để mua bán trái phép tiền chất thì dễ dàng hơn dưới danh nghĩa các công ty hoạt động hợp pháp để tìm cách nhập khẩu được tiền chất về.

So với việc vận chuyển trái phép qua biên giới dễ bị phát giác thì các đối tượng chuyển sang nhập lậu nguyên liệu để pha chế sản xuất ma túy ngay trong nước. Việc này sẽ tránh được sự truy quét của quan chức năng hơn nhờ vào việc núp bóng các hoạt động sản xuất hợp pháp. Cũng bởi tính lưỡng dụng, hai mặt này của chúng mà gây nhiều khó khăn cho các cơ quan quản lý trong việc quản lý và kiểm soát các hoạt động trái phép từ tiền chất. 

Tiền chất bị lợi dụng để sử dụng sai mục đích

Các hoạt động bất hợp pháp từ tiền chất

Thông qua công tác kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy C04 đã phát hiện điều tra hơn 40 vụ sản xuất trái phép chất ma túy. Trong đó phần lớn là các vụ sản xuất ma túy tổng hợp từ tiền chất trôi nổi trên thị trường, hoặc bằng cách chiết xuất tiền chất từ thuốc tân dược.

Năm 2019, khi thông tin về chuyên án ma túy xuyên quốc gia có bí số 626T được công bố, chúng ta không khỏi bất ngờ về quy mô tính chất và thủ đoạn của các đối tượng trong đường dây này. Các đối tượng sản xuất trong nhà kho khoảng 30m2 dếp vào bọc là sản xuất thuốc bảo vệ thực vật. Theo ước tính, nếu sản xuất trót lọt lô hàng, sẽ có khoảng 1 tấn ma túy tổng hợp hàng đá được tuồn ra thị trường trong và ngoài nước tiêu thụ. Với liều lượng này thì những hệ luỵ gây ra cho con người và xã hội vô cùng to lớn. Không những gây ra những tác hại trực tiếp đến người sử dụng, mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng, kinh tế và uy tín của quốc gia trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm về sản xuất giấy phép cho ma túy.

Năm 2022, công an tiếp tục triệt phá thêm một đường dây lớn chuyên sản xuất ma túy tổng hợp từ các loại hóa chất đựng trong những chai nhựa với số lượng tại Nam Từ Liêm Hà Nội.

Tang vật có gần 600kg gồm cả ma túy đã thành phẩm và các loại nguyên liệu để sản xuất ma túy.

Từ năm 2022 đến cuối năm 2023, Thanh tra Sở Công Thương, tỉnh Bình Dương đã tiến hành thanh tra tại 62 doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh liên quan đến tiền chất, xử lý vi phạm hành chính 33 trường hợp, với tổng số tiền phạt là 2,6 tỷ đồng. Ở một số doanh nghiệp nhỏ lẻ, đa số đều không nắm được đầy đủ các quy định vì thế rất khó để xác định sai phạm là hữu ý hay vô ý.

Như vậy có thể thấy rằng việc tội phạm lợi dụng kẻ hở trong vấn đề quản lý tiền chất để thực hiện các hoạt động trái phép ngày càng trở nên manh động và tinh vi hơn. Nếu như không được kiểm soát chặt chẽ thì những loại hóa chất này có thể bị lợi dụng để mua bán sử dụng sai mục đích, sản xuất ra những thứ ma túy như heroin hay methamphetamine gây ra những hậu quả vô cùng nặng nề.

>> Xem thêm: Dịch vụ tư vấn và Hỗ trợ cấp giấy phép nhập khẩu tiền chất công nghiệp

Khó khăn trong vấn đề quản lý kiểm soát tiền chất

Hiện nay, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm quản lý tiền chất với danh mục quản lý 557 chất ma túy, chất gây nghiện, chất hướng thần và 60 tiền chất, trong đó 39 tiền chất sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp do Bộ Công Thương quản lý, cấp phép 8 tiền chất sử dụng trong ngành y tế do Bộ Y tế Quản lý và 13 tiền chất do Bộ Công an Quản lý.

Mặc dù được quy định rõ ràng, nhưng đối với tiền chất ma túy không chỉ dừng lại ở 60 chất có trong danh mục đã được quy định mà còn có hàng trăm nghìn mặt hàng được khai báo bằng tên thương mại là hỗn hợp chất, hợp chất do các bộ quản lý chuyên ngành cấp giấy phép, nhập khẩu, tiền chất. Chính vì vậy bị nhiều đối tượng lợi dụng mua bán tiền chất sử dụng sai mục đích.

Việc quy định như vậy cũng tạo nên khó khăn cho cơ quan hải quan trong việc quản lý chính sách mặt hàng nếu như doanh nghiệp không tuân thủ đúng quy định về khai báo hải quan, nhất là khai báo về mô tả tên hàng, thành phần cấu tạo và mã CAS của hóa chất.

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát tiền chất này liên quan mật thiết đến chuyên môn trong lĩnh vực hoá chất. Các loại hoá chất, tiền chất mới được sinh ra liên tục đòi hỏi người kiểm soát phải cập nhật thông tin nhanh chóng và có chuyên môn hóa rất cao để nhìn ta được những thủ đoạn tinh vi của tội phạm. Nhưng số lượng cán bộ làm công tác quản lý liên quan đến tiền chất còn hạn chế.

Ở Việt Nam, ngoài một số ít tiền chất thông dụng có thể tự sản xuất được như Acid Chlorhydric, Acid Sulfuric, Acid Chlorhydric, Acetone. Thì đã số các loại tiền chất đều được nhập khẩu để phục vụ sản xuất kinh doanh tại các khu chế xuất và khu công nghiệp. Hải phòng Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bình Dương là những địa phương có hoạt động xuất nhập khẩu tiển chất khá sôi động. Chủ yếu là các thuốc hướng thần, thuốc gây nghiện, tiển chất như Codeine Phosphate, Codeine, Diazepam Hameln, Ephedrine….

Ngoài ra, các tội phạm ma tuý còn giao dịch mua bán một số tiền chất trôi nổi trên thị trường ở các chợ bán lẻ hóa chất. Hệ thống kinh doanh các loại hóa chất này cũng tương đối phức tạp. Lực lượng chức năng mới chỉ kiểm soát ở khâu nhập khẩu, còn kiểm soát hoạt động mua bán vận chuyển phân phối sử dụng vẫn là một thách thức. Nên việc xảy ra tình trạng thất thoát với mục đích xấu rất khó để kiểm soát. Chỉ một lượng thất thoát nhỏ trong ngành công nghiệp lại là một lượng rất lớn được sử dụng bất hợp pháp vào quá trình sản xuất các loại ma túy.

>>>Xem thêm:Kiểm soát chặt tiền chất công nghiệp và “bóng cười”

Tiền chất được kiểm soát chặt chẽ nhưng vẫn còn nhiều lỗ hổng

Quy định trong việc xuất nhập khẩu tiền chất công nghiệp

Hiện nay, pháp luật nước ta đã ban hành danh mục các tiền chất được phân loại theo mức độ kiểm soát khác nhau. Ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định Điều 11 tại Nghị định 113/2017/NĐ-CP một số quy định bị bãi bỏ bởi khoản 2 Điều 9 Nghị định 17/2020/NĐ-CP  về việc sản xuất và kinh doanh tiền chất công nghiệp. Các doanh nghiệp khi nhập khẩu xuất khẩu cần phải có giấy phép xuất nhập khẩu tiền chất công nghiệp.  Loại giấy giờ này chỉ có thời hạn trong vòng 6 tháng, vì vậy khi hết thời hạn cần làm lại.

Công ty TNHH Kỹ thuật An toàn Môi trường Hoà Phát là đơn vị hỗ trợ các hoạt động liên quan đến quản lý an toàn, hỗ trợ xin giấy phép, đào tạo huấn luyện nghiệp vụ an toàn nhằm giúp doanh nghiệp nắm rõ và tuân tủ đúng quy định pháp luật và bảo đảm một môi trường làm việc an toàn cho con người và tài sản. Trong đó có thực hiện các thủ tục liên quan giấy phép nhập khẩu tiền chất công nghiệp. Với kinh nghiệm nhiều năm hoạt động, cùng sự am hiểu pháp luật hiện hành, Hoà Phát sẽ mang đến cho khác hàng dịch vụ tốt nhất vớ sự hỗ trợ tối đa.

Để được tư vấn và sử dụng dịch vụ xin cấp giấy phép nhập khẩu tiền chất công nghiệp và các dịch vụ khác tại antoanhoachat.vn/ Anh/Chị vui lòng liên hệ: 0938387928 (Mr. Lộc).