Kỹ Năng Thoát Hiểm Khi Có Cháy Để Tự “Cứu Mình”
Theo chuyên gia về hỏa hoạn Ben Urwin, số người tử vong do cháy chỉ chiếm khoảng từ 10-15%, 85-90% còn lại thiệt mạng vì hít phải khói chứa đầy khí độc, dẫn tới ngạt thở, hôn mê rồi tử vong, hoặc do hít phải luồng khí cực kỳ nóng. Nếu không có kiến thức, nạn nhân có thể sẽ tử vong vì khói trước khi ngọn lửa kịp lan tới. Trong bài viết này, Hoà Phát chia sẻ một vài kỹ năng thoát hiểm khi có cháy cần biết để tự cứu mình trong trường hợp hoả hoạn xảy ra.
Giữ trạng thái bình tĩnh để quan sát tình hình
Khi có cháy, cố gắng giữ bình tĩnh để có thể quan sát và đưa ra những hành động nhanh chóng và chính xác. Nếu bạn và mọi người xung quanh thấy lo lắng và căng thẳng, hãy thực hành hít thở sâu, chậm, tập trung vào hơi thở, liên tục trấn an những người xung quanh. Điều này giúp bạn trở nên bình tĩnh và suy nghĩ, tư duy logic hơn.
Trước hết cần quan sát và xác định ngọn lửa và nguồn khói nằm ở đâu. Nếu đám cháy nhỏ, chưa lan rộng thì có thể dùng một số biện pháp để xử lý kịp thời nhằm dập tắt đám cháy và không bị lan rộng. Nếu đám cháy lớn, khỏi lan ra ngày một nhiều, tình hình trở nên khó kiểm soát thì phải ổn định tâm lý để tìm cách rời đi ra xa khỏi đám cháy càng nhanh chóng và an toàn càng tốt.
>> Xem thêm: Quy định phòng cháy chữa cháy nhà xưởng
Tìm lối thoát hiểm theo đèn hoặc thông báo chỉ dẫn
Khi đám cháy lớn, khói độc sinh ra có thể lan nhanh và gây nguy hiểm đến tính mạng.
Nếu bạn đang ở trong phòng, trước khi mở cửa tìm lối thoát hiểm phải kiểm tra nhiệt độ của cửa để phán đoán tình hình bên ngoài bằng cách sờ mu bàn tay, hoặc đấm nhanh vào cánh cửa để cảm nhận nhiệt độ. Nếu cửa nóng hoặc có khói tràn qua khe cửa thì không được mở cửa để tránh lửa tạt vào người và khói xâm nhập vào phòng mà hãy tìm lối thoát khác hoặc cố thủ tại phòng chờ cứu viện tới.
Hãy giữ bình tĩnh và nhanh chóng thoát ra theo lối thoát hiểm dựa vào đèn hoặc thông báo chỉ dẫn. Trong trường hợp không có lối hoặc không thể sử dụng lối thoát hiểm để thoát thân thì có thể chạy lên ban công hoặc ở yên trong phòng, đóng kín cửa và sử dụng các vật liệu dày lấp các khe hở để ngăn khói xâm nhập từ ngoài vào khu vực tạm thời trú ẩn.
Nếu nơi xảy ra hoả hoạn là nhà cao tầng, hãy ưu tiên sử dụng cầu thang thoát hiểm đường bộ thay vì thang máy vì cháy sẽ làm mất điện, khiến thang máy dừng hoạt động và bị kẹt trong quá trình di tản

Thang dây thoát hiểm được sử dụng khi có cháy
Chuẩn bị quần áo ướt, vải ướt để thoát hiểm khi có cháy
Khi đã tìm được lối thoát hiểm, hãy lấy quần áo ướt, khăn hoặc chăn ướt trùm kín người và vùng đầu để tránh bị bỏng do nhiệt độ cao hoặc vật dụng đang cháy rơi vào người. Sử dụng mặt nạ phòng độc nếu có hoặc dùng miếng vải ẩm để che mũi và miệng. Sau đó đi nhanh tới nơi thoát hiểm nhưng không hoảng loạn, xô đẩy nhau để có thể ra khỏi đám chát một cách nhanh và an toàn nhất nhất. Khi di chuyển cần mang dép để không bị bỏng bàn chân, giảm khả năng di chuyển và thoát thân.
Khi di chuyển cần cúi khom và men theo tường.
Như đã nói ở trên, bạn phải luôn giữ được sự bình tĩnh, không được hoảng loạn để có có những hành động chính xác và nhanh chóng giúp mình và những người khác thoát nạn. Thêm một kỹ năng khi di chuyển thoát khỏi đám cháy đó là cúi khom người và men theo tường. Điều này giúp bạn tránh khói và hơi nóng vì khói và hơi nóng thường bay lên cao, duy trì lượng oxi cần thiết giảm nguy cơ bi ngạt bởi các loại chất độc hại trong khói. Khi men theo tường để đi giúp bạn giữ được phương hướng tránh bị lạc trong tình huống khói che cản tầm nhìn, tránh được những va chạm do chướng ngại vật…
Không được nhảy từ tầng quá cao xuống đất nếu không có sự hướng dẫn của lực lượng cứu hộ.
Trong tình huống hoảng loạn, bạn sẽ đánh giá không đúng độ cao và khả năng sống sót, vì vậy khi nhảy để thoát nạn rất có thể sẽ gây ra nhiều chấn thương nặng thậm chí là tử vong do tác động mạnh khi tiếp đất. Khi nhảy xuống mà không có phương án an toàn sẽ làm tình huống càng trở nên tồi tệ hơn.
Vì vậy, bạn phải luôn giữ bình tĩnh để đánh giá tình huống, nếu ở vị trí có thể nhảy được, khả năng thương tổn thấp thì bạn có thể sử dụng cách này để thoát nạn. Nhưng với những vị trí cao hơn, bạn cần cố gằng giữ bình tĩnh và chờ đợi sự hỗ trợ của lực lượng cứu hộ. Khi đó sẽ có những thiết bị để giải cứu một cách an toàn như sử dụng đệm không khí, thang cứu hộ hoặc hướng dẫn theo lối thoát hiểm khác.
>> Xem thêm: Cách chữa cháy xăng dầu hiệu quả

Tiêu lệnh hướng dẫn xử lý khi có cháy
Tuyệt đối không sử dụng thang máy để thoát hiểm khi có cháy
Thang máy là nơi nguy hiểm khi có hoả hoạn xảy ra, vì vậy không được sử dụng để làm nơi thoát hiểm khi có cháy cho dù hệ thống điện của toà nhà đang sử dụng được. Thang máy là nơi thiếu dưỡng khí, không có đồ đạc để ứng phó, nếu trong qua trình di chuyển bị cúp điện bất ngờ thì tỉ lệ sống sót rất thấp. Nếu đội cứu hộ đến kịp thời để kiểm soát đám cháy cũng rất khó để cứu được người trong thang máy ra ngoài vì mất nhiều thời gian để mở được cửa thang máy. Chưa kể đến việc lửa cháy làm nóng và gây hỏng, khiến thang máy có thể rơi xuống đất. Vì vậy khi có cháy xảy ra tuyệt đối không sử dụng thang máy để thoát nạn. Để thoát hiểm an toàn phải thoát hiểm bằng thang bộ.
Khi xảy ra hoả hoạn có nên trốn trong nhà vệ sinh không?
Nhiều người nghĩ rằng việc trốn trong nhà vệ sinh là một phương pháp hữu hiệu để lánh nạn khi hoả hoạn xảy ra vì nơi đây có nước. Nhưng đây lại là một suy nghĩ sai lầm. Đa số những người trú trong nhà vệ sinh thoát chết là do khí độc chưa xâm lấn vào nhà vệ sinh, đám cháy bên ngoài đã nhanh chóng được kiểm soát chứ không phải do nước trong đó có thể ngăn chặn đám cháy. .
Trong vụ cháy quán karaoke ở Bình Dương hồi tháng 9 năm 2022 làm 32 người chết, lực lượng cứu nạn đã phát hiện nhiều người tử vong trong nhà vệ sinh. Có thể họ đã nghĩ rằng nhà vệ sinh là nơi trú ẩn an toàn vì có nước để làm mát khi lửa đến.
Khi đám cháy lớn, nhiệt độ có thể lên tới cả 1000 độ c, đủ để phá vỡ đường ống nước và hun nóng nước gây ra nguy hiểm cho người tiếp xúc. Chưa kể đến việc nhà vệ sinh là nơi có không gian hẹp, thiếu dưỡng khí, chỉ cần môt ít khói độc xâm nhập vào cũng rất nguy hiểm. Nếu đám cháy tiếp tục bùng pháp và khó kiểm soát thì cơ hội sống sót của những người trốn trong nhà vệ sinh là gần như bằng không.
Bộ Công an cũng đã đưa ra nhiều khuyến cáo rằng người dân không được trốn trong nhà vệ sinh, dưới gầm giường hay trong tủ kín… vì đó toàn là những chỗ thiếu dưỡng khí. Khi đám cháy xảy ra, nếu không thể tìm lối thoát hiểm thì phải tìm nơi có rộng rãi có dưỡng khí như ban công, nếu ở trong phòng thì bịt kín mọi khe hở có thể đưa khói vào phòng. Nếu nguồn nước chưa nóng thì có thể xả nước tràn ra phòng để làm giảm nhiệt độ trong phòng và làm chậm quá trình bắt cháy. Lưu ý cần cắt điện ngôi nhà trước khi xả nước để tránh bị rò điện, chập cháy.
Trang bị đồ bảo hộ để thoát hiểm khi có cháy
Hiện nay, các quy định liên quan đến PCCC được áp dụng rất nghiêm ngặt đối với cơ sở để phòng chống hoả hoạn xảy ra gây thiệt hại đến tính mạng con người và tài sản. Tuy nhiên, mỗi một cá nhân và hộ gia đình cần chủ động chuẩn bị trang bị bảo hộ cần thiết để thoát nạn khi có cháy xảy ta như mặt nạ chống độc, thang thoát hiểm, găng tay chịu nhiệt, đồ bảo hộ…
Ngoài ra cũng cần trang bị những kỹ năng ứng phó cần thiết để có cách xử lý chính xác và nhanh gọn để thoát nạn khi có đám cháy.


