Viêm Da Tiếp Xúc Là Bệnh Gì? Triệu Chứng Và Cách Điều Trị

Viêm da tiếp xúc là một loại bệnh về da phổ biến. Đa số các trường hợp không gây tác động nguy hiểm tới sức khoẻ mà chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và gây mất thẩm mỹ và mang đến cảm giác khó chịu cho bệnh nhân.

Viêm da tiếp xúc là gì?

Viêm da tiếp xúc là tình trạng viêm xảy ra trên da với triệu chứng phổ biến là châm chích, nóng rát, mẩn đỏ, nứt nẻ thậm chí bưng mủ và lở loét. Nguyên nhân đến từ việc tiếp xúc trực tiếp hoặc thường xuyên với yếu tố gây ra các kích ứng trên da, một số khác có thể đến từ việc tiếp xúc với các dị nguyên gây dị ứng. 

Viêm da tiếp xúc có xuất hiện ở mọi độ tuổi, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và người già, những người có da nhạy cảm. Ở người lớn, bệnh thường xuất hiện ở những người có sức đề kháng yếu, mắc các bệnh tiền sử về da liễu, thường xuyên tiếp xúc với chất kích ứng. Một số ngành nghề có nguy cơ bị viêm da nghề nghiếp như thợ tóc, thợ làm đẹp, hoạt động trong lĩnh vực xi mạ, dệt nhuộm, hoá chất…

Viêm da bao gồm 2 loại chính là viêm da tiếp xúc kích ứng và dị ứng.

Các loại viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc kích ứng (ICD)

Viêm da tiếp xúc kích ứng (ICD), đa số các trường hợp đều là viêm da kích ứng (chiếm hơn 80%). Đây là một phản ứng gây viêm đến từ việc mất hàng rào bảo vệ tự nhiên của da do các yếu tố bên ngoài tác động. Một số chất có thể gây ra viêm da như:

–     Thành phần chất hoá chất trong mỹ phẩm, thuốc nhuộm tóc, xà phòng, hoá chất y tế, chất tẩy rửa mạnh…

–      Các sản phẩm chăm sóc cá nhân như nước hoa, kem dưỡng, dầu gội, tẩy tế bào chết…

–      Tính chất nghề ngiệp phải tiếp xúc với hoá chất (công nghiệp hóa chất, xây dựng, y tế, hoặc làm sạch)

–      Cỏ độc, nọc độc của côn trùng

ICD thường có thể được chia thành các loại:

  • ICD mạn tính hoặc tích lũy: Xảy ra trong quá trình thường xuyên tiếp xúc  (tích luỹ) trong một thời gian dài (mạn tính). Có thể là hoá chất làm tóc, nước rửa chén, xà phòng…. Tình trạng viêm da này thường biểu hiện bằng ngứa, da khô, nứt nẻ, sạm màu, mất độ đàn hồi, nổi mẩn.
  • ICD cấp tính: Khi bệnh nhân tiếp xúc với các chất gây kích ứng mạnh như axit mạnh trong nọc độc, chích của côn trùng (kiến ba khoang, ong, nhện), dung môi hoặc hoá chất công nghiệp gây ra các tổn thương da ngay lập tức.

>> Xem thêm: Hoá chất công nghiệp và những lưu ý trong vấn đề an toàn hoá chất

 

Viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang cắn

Viêm da kích ứng do kiến ba khoang cắn

Viêm da tiếp xúc dị ứng (ACD)

 Viêm da tiếp xúc dị ứng là một phản ứng quá mẫn loại IV, xảy ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với một dị nguyên. Đây là một dạng phản ứng dị ứng muộn (dị ứng qua trung gian tế bào T), thường xuất hiện sau vài giờ hoặc vài ngày kể từ lúc tiếp xúc.

Phản ứng này thường có 2 giai đoạn:

  • Nhạy cảm với một kháng nguyên
  • Phản ứng dị ứng sau khi tiếp xúc trở lại.

Ngoài ra, khi bệnh nhân bị dị ứng có những triệu chứng, phản ứng phức tạp  như ho, khó thở, chảy nước mắt, nước mũi,  thậm chí sốc phản vệ, có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Tuyệt đối không được chủ quan với nhữung trường hợp viêm da tiếp xúc dị ứng. 

Nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc dị ứng (ACD)

ACD chỉ xảy ra ở một số ít các đối tượng mắc dị ứng với một số dị nguyên và mỗi người có một mức độ phản ứng khác nhau. Một số chất gây dị ứng phổ biến có thể kể đến như:

  • Phấn hoa, cỏ cây…
  • Bụi, mạt bụi, lông thú cưng, nấm mốc
  • Thức ăn như hải sản, thịt, cá, trái cây…
  • Thành phần hoá chất có trong mỹ phẩm, xà phòng nước hoa, thuốc nhuộm tóc…
  • Nhựa từ cây thường xuân độc, cây sồi độc, hoặc cây tầm ma.
  • Một số loại thuốc bôi
  • Một số loại keo dán và một số trang sức, phụ kiện có chưa niken,
  •  Xi măng, dụng cụ kim loạ có chứa Crom hoặc cobalt 
Viêm da tiếp xúc dị ứng gây khó chịu cho người bệnh

Viêm da tiếp xúc dị ứng gây khó chịu cho người bệnh

Triệu chứng 

Triệu chứng viêm da tiếp xúc rất đa dạng như:

  • Đỏ: Vùng da dị ứng có màu hồng, đỏ, tím hay sẫm màu hơn các vùng khác.
  • Ngứa: Gây cảm giác ngứa, khó chịu từ nhẹ đến dữ dội
  • Rát: Cảm giác châm chích, bỏng rát, đặc biệt đối với các trường hợp tiếp xúc với hoá chất mạnh. Trường hợp bị loét hoặc chảy máu có thể gây ra cảm giác đau.
  • Phát ban: Có thể gây sưng, phù nề, phát ban những nốt mụn nhỏ có thể chứa dịch hoặc không.
  • Bong tróc: Khi việc viêm da diễn ra nhiều lần, có thể gây khô da, dày, bong tróc, nứt nẻ

Phân biệt triệu chứng viêm da tiếp xúc kích ứng và dị ứng:

Cả hai loại viêm da đều có những biểu hiện tương tự nhau, tuy nhiên ở viêm da kích ứng, các triệu chứng xuất hiện nhanh chóng ngay khi tiếp xúc với chất kích ứng, tập trung ở những vùng tiếp xúc. Ít cảm giác ngứa hơn, thay vào đó là cảm giác đau rát, châm chích.  Ít gây ra mụn nước nhỏ (trừ trường hợp tiếp xúc với hoá chất mạnh)

Điều trị viêm da kích ứng tại chỗ

1. Làm dịu và phục hồi da

  • Làm sạch nhẹ nhàng vùng kích ứng bằng nước ấm, tránh kỳ cọ mạnh làm vết thương thêm nghiêm trọng
  • Dung các loại kem dưỡng hoặc thuốc mỡ để phục hồi hàng rào bảo vệ da ( Vaseline, CeraVe..)

2. Sử dụng thuốc bôi chống viêm

  • Corticosteroid bôi tại chỗ để giảm viêm và ngứa (hydrocortisone, betamethasone, clobetasol…) theo chỉ định của của bác sĩ

3. Đối với trường hợp bị nặng (đa số là dị ứng) cần sử dụng thuốc uống kháng sinh histamin, Prednisone hoặc các corticosteroid theo chỉ định của bác sĩ.

Viêm da tiếp xúc kích ứng

Viêm da do thường xuyên tiếp xúc và làm việc với hoá chất

Ngăn ngừa viêm da tiếp xúc

Tránh tiếp xúc:

  • Tránh các chất có nguy cơ kích ứng (hoá chất) hoặc dị ứng đã được xác định.
  • Ưu tiên sử dụng sản phẩm có nguồn gốc lành tính (xà phòng dịu nhẹ, mỹ phẩm không chứa hương liệu).

  Đeo bảo hộ:

  • Khi làm việc với hoá chất, cần tuân thủ các biện pháp an toàn như đeo găng tay, mặc độ bảo hộ để tránh tiếp xúc với hoá chất và phòng ngừa trường hợp sự cố xảy ra gây văng, bắn các loại hoá chất mạnh vào người.

  Kiểm tra sản phẩm trước khi sử dụng:

  • Trước khi sử dụng các sản phẩm trực tiếp lên da, cần xem xét kỹ thành phần và test thử lên các vùng da nhạy cảm như mặt trong cổ tay, dưới cằm để đảm bảo rằng da bạn không bị kích ứng trước khi sử dụng sản phẩm trên diện rộng, nên ưu tiên chọn sản phẩm dán nhãn “hypoallergenic” (ít gây dị ứng).

Chăm sóc da hàng ngày:

  • Dưỡng ẩm thường xuyên để duy trì hàng rào bảo vệ da. Tránh tắm bằng nước ấm (nóng) làm da trở nên khô thêm.

antoanhoachat.vn/ chuyên tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện xin các loại giấy phép kinh doanh hoá chất và công tác an toàn đào tạo, huấn luyện an toàn, bảo vệ môi trường trong lĩnh vực hoá chất, gas, xăng dầu. Đồng thời xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố hoá chất, tổ chức diễn tập ứng phó. Để được tư vấn và sử dụng dịch vụ Anh/Chị vui lòng liên hệ điện thoại: 093 8387928 (Mr. Lộc).